Sobre o réxime foral

Este vídeo daranos unha idea do contexto no que viviu Cabanillas e con el entenderedes mellor en que consistían os foros:

As Irmandades da Fala

As Irmandades da Fala | Videoremix from Illa Bufarda on Vimeo.

Falas galegas

Malia a grande unidade do galego falado acostuman diferenciarse tres grandes bloques dialectais baseándose nunhas poucas isoglosas (liñas que marcan unha forma diferente de dicir algo no territorio). Dentro dos bloques poden sinalarse tamén áreas máis pequenas.

1.-Bloque Oriental:

• cais (cans), pantalois (pantalóns), ladrois (ladróns) -plural-
• camín (camiño), paxarín (paxariño) , vecín (veciño) –iño-
• cuatro (catro), cuando (cando), guardar (gardar) –ditongo –ua
• baxo (baixo), caxa (caixa)

Áreas: asturiana (artigo el/l´, avolo, mulin –avó, muíño-) //ancaresa (vogais nasais) // zamorana (collí, partí –collín, partín)

2. Bloque central:

• non seseo: luz, dez, empezar, dicir
• -ao: mao, irmao, chao (man, irmán, chan) –sufixo-
• cas (cans), leós (leóns) ladrós (ladróns), calcetís (calcetíns) –plural-
• algunha gheada

Áreas: mindoniense: cimo (grelo), golpe (raposo). lucu-auriense: come (cume), bibe (bebe)

3. Bloque occidental:

• gheada: logho (logo), amigha (amiga), Lugho (Lugo)
• seseo total: disir (dicir), cosiña (cociña), des (dez). Seseo só final de sílaba: lus (luz) mais facer
• man, irmán, castelán, chan –sufixo-
• uns, algúns, leóns, calcetíns –plural-

Áreas: fisterrá: cheísmo (só che pronome) // pontevedresa // Baixo Miño (teísmo)

- Consello da Cultura Galega: documento interactivo

-Na páxina do Arquivo Sonoro de Galicia pódense escoitar ou descargar textos dialectais

Introdución a dialectoloxía e xeografía do galego

Vangardas do século XX